Fytosanitaire info en tips voor de paprikateler

Algemene bedrijfshygiëne

Vaste werkwijze hygiënische handelingen

Wij werken met een vaste werkwijze met betrekking tot hygiëne in de kas

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Wij werken met een vaste werkwijze in de kas. Bezoekers moeten witte jassen aan en iedereen moet de schoenen ontsmetten. Tevens gebruiken we melk om de handen te ontsmetten tijdens gewashandelingen.

Bij verdachte planten in de kas wordt dat gedeelte van de kas afgezet

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Wanneer medewerkers een verdachte plant aantreffen moet dit worden gemeld bij de bedrijfsleiders. Deze zetten het pad af en zorgen ervoor dat er een expert komt kijken. Als de plant verwijderd moet worden dan wordt deze direct in een plastic zak gestopt en daarna afgevoerd.

Let wel op dat ontsmettingsmatten nat worden gehouden

Let op dat de ontsmettingsmat steeds nat wordt gehouden met een ontsmettingsmiddel. Kies daarvoor een toegelaten ontsmettingsmiddel. Een middel dat lang werkt, heeft een pre. Controleer ook regelmatig of het middel in de mat nog wel effectief is.

Medewerkers en leveranciers motiveren

Gewasresten en op de grond liggende vruchten worden opgeruimd

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Door het jaar heen ruimen we de gewasresten op. En vruchten wil ik helemaal niet zien liggen. Vruchten bevatten veel vocht en zijn daarmee een grote voedingsbron voor schimmels.

Onze bedrijfsleiders instrueren ons personeel in verschillende talen

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Onze bedrijfsleiders instrueren de medewerkers in diverse talen, waardoor bij alle medewerkers duidelijk is waar ze op moeten letten tijdens de teeltwerkzaamheden

Om gewenning te krijgen bij het personeel moet je ze vaak wijzen op de hygieneaspecten

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Een hygienische werkwijze is een gewenning die erin moet komen bij het personeel. Daarom moet je ze er in het begin vaak op wijzen.

Monteurs zijn misschien wel de grootste bronnen voor verspreiding van virus

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Leveranciers en monteurs zijn misschien wel de grootste bronnen voor verspreiding van virussen. Daarom is het belangrijk dat zij zich ook aan de hygieneregels houden.

Cursussen Bedrijfshygiëne in groentegewassen

Bekijk de linkBekijk de link

Naktuinbouw verzorgt een aantal cursussen die speciaal gericht zijn op het voorkomen van fytosanitaire problemen. Er is een eendaagse workshop 'Bedrijfshygiëne in groentegewassen', voor uitvoerend personeel, speciaal gericht op 'bewustwording'. Daarnaast is er ook een vierdaagse opleiding, specifiek ontwikkeld voor medewerkers die uitvoerend personeel aansturen, instrueren en controleren. Deze opleiding wordt op aanvraag ook Engelstalig aangeboden. In alle cursussen staat het GSPP hygiëneprotocol (www.gspp.eu) centraal. Voor meer informatie: www.naktuinbouw.nl/service/opleidingen

Risico-inventarisatie

Bij veel plantuitval in een jaar wordt het steenwol direct vervangen tijdens de teelwissel

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Wanneer we een teeltwissel gaan doen kijken we wel wat er is voorgevallen in het afgelopen teeltjaar. Bij veel plantuitval gaat gelijk het steenwol eruit, terwijl we dit normaal twee jaar laten liggen.

Neem een hygieneprotocol als leidraad bij teeltwisseling

Bekijk de linkBekijk de link

Omdat er tijdens de teeltwisseling snel iets aan de aandacht kan ontsnappen, raden diverse adviseurs aan om een hygieneprotocol als leidraad te nemen.

Naar boven

Algemene hygiëne en uitgangsmateriaal

Informatie vergaren

We krijgen informatie via het internet en onze telersvereniging

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Het internet en onze telersvereniging zijn twee belangrijke nieuwsbronnen voor het krijgen van informatie met betrekking tot fytosanitaire zaken.

Ik kijk maandelijks op het internet om te zoeken op fytosanitaire zaken

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Ik zoek maandelijks op het internet naar fytosanitaire zaken met betrekking tot de paprikateelt. Pagina's die ik dan bekijk zijn onder andere de websites van de DLV of Sosef.

Nieuwe risico's in de glasgroenteteelt

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met tomatenteler Nic van Roosmalen: Het risico wordt steeds groter. Door de steeds grotere bedrijven, intensiveren, langere teelten, kortere teeltwissels, import en verpakken, ontstaan van nieuwe virussen, inbrengen van viroiden, nieuwe virussen die door insecten worden overgedragen, virussen uit het buitenland. Vroeger stond de kas in de winter leeg.

Welke informatiebronnen zijn belangrijk?

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met tomatenteler Nic van Roosmalen: Goed luisteren wat er plaats vindt in het buitenland, zelf op excursies gaan, met toeleveranciers gaan praten. Vakbladen goed in de gaten houden. Soms lees je iets in het nieuwsbulleting van het ministerie, of van een vakorganisatie, of vanuit de zaadproducenten. En het belangrijkste: als medewerkers iets tegenkomen, hoe klein het ook is, dit melden bij de bedrijfsleiders.

Uitgangsmateriaal

Het bedrijf dat ons uitgangsmateriaal teelt moet zich houden aan onze kwaliteitseisen

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Het bedrijf dat ons uitgangsmateriaal teelt moet zich houden aan onze kwaliteitseisen met betrekking tot schoon werken.

Naar boven

Clavibacter

Clavibacter herkennen en infectieroutes

Alleen goede hygiëne helpt virussen en viroïden voorkomen

Bekijk de linkBekijk de link

Voor bacteriën, virussen en viroïden zijn geen bestrijdingsmiddelen beschikbaar. Schoon uitgangsmateriaal en hygiëne zijn daarom heel belangrijk.

Clavibacter besmetting

Bekijk de linkBekijk de link

Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis wordt overgedragen bij gewashandelingen, via het water, bij het uitvoeren van bespuitingen en via zaad. Deze bacterie kan zeer goed tegen droogte en kan drie tot vier jaar in plantresten in de grond overleven. Waardplanten zijn voornamelijk Solanaceae (bijvoorbeeld nachtschade en aubergine).

Op welke manieren besmet Clavibacter een bedrijf?

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met tomatenteler Nic van Roosmalen: De belangrijkste besmettingsbron voor Clavibacter is volgens mij het eigen bedrijf waarbij het niet herkend wordt. En het is belangrijk afspraken te maken voor ontsmetting door zaadbedrijf en de voordeur. Daarnaast kan de omgeving een besmettingsbron zijn wanneer er nachtschadigen zoals aardappels geteeld worden.

Clavibacter herkennen

Bekijk de linkBekijk de link

Bacterieverwelkingsziekte bij tomaat wordt veroorzaakt door de bacterie Clavibacter michiganensis subsp. Michiganensis. Natuurlijke besmetting is alleen aangetroffen bij de tomaat, kunstmatig heeft men ook paprika, aubergine en tabak kunnen infecteren. De plant gaat verwelken en vertoond vergeling en soms grote witte vlekken die later necrotisch worden.

Clavibacter voorkomen

Tijdens de teeltwissel zorgen we dat de kas vrij is van plantresten voor het ontsmetten

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Tijdens de teeltwissel worden eerst de planten uit de kas verwijderd. Daarna wordt alles geveegd en wordt de kas nogmaals nagelopen op plantenresten. Daarna wordt de kas schoongemaakt en ontsmet.

Acties bij teeltwisseling tegen Clavibacter

Bekijk de linkBekijk de link

Bacteriën kunnen niet worden bestreden met toegelaten bestrijdingsmiddelen. Bij een aantasting door een bacterie kan de teler alleen via hygiënische maatregelen een uitbreiding voorkomen. Isoleren van de aangetaste planten zodra de aantasting is ontdekt is erg belangrijk. Daarna zo snel mogelijk de aangetaste planten opruimen. Bij de teeltwisseling zijn de belangrijkste acties achtereenvolgens: verwijderen van alle gewasresten, reinigen van oppervlakken, reinigen van het watergeefsysteem en tenslotte ontsmetting.

Clavibacter quarantaine status

Bekijk de linkBekijk de link

Clavibacter heeft in de EU de quarantaine status. Dat wil zeggen dat een aantasting door deze bacterie verplicht moet worden gemeld bij NVWA (voorheen PD). Deze dienst legt het getroffen bedrijf maatregelen op om verspreiding te voorkomen. Tot nu toe konden de meeste besmette bedrijven ondanks de maatregelen wel hun teelt afronden. Directe melding is erg belangrijk om schade bij omringende bedrijven te voorkomen.

Maatregelen opgelegd bij vondst Clavibacter

Bekijk de linkBekijk de link

Aan besmette bedrijven worden maatregelen opgelegd om schade en verdere verspreiding te voorkomen en risico's, ook voor andere bedrijven, te minimaliseren.

Risico van gewasresten

De hele kas is tijdens de teeltwissel vrij van gewasresten

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: De hele kas is tijdens de teeltwisseling vrij van gewasresten. Het is belangrijk dat er niets achterblijft, omdat gewasresten bron zijn van ongedierte, virussen of bacterieziekten.

Gewasresten niet op het bedrijf versnipperen

Bekijk de linkBekijk de link

Als je eerder last hebt gehad van Clavibacter en virussen die via plantensap verspreid kunnen worden, kun je beter gewasresten niet in de kas of op het bedrijf te versnipperen. Bij het versnipperen van het gewas komt veel plantsap vrij. Ook ontstaan zeer veel fijne plantendeeltjes die moeilijk waarneembaar zijn. Het plantsap en de fijne deeltjes kunnen zeer veel virusdeeltjes, schimmelsporen en bacteriën bevatten. Zie pagina 14 van Onder Glas.

Naar boven

Paprikamozaïekvirus

Paprikamozaïekvirus herkennen en infectieroutes

Paprikamozaïekvirus is duidelijk te herkennen tussen het gewas

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Paprikamozaïekvirus is duidelijk te herkennen in je gewas. De vruchten en de planten zien er anders gevormd en gekleurd uit. Met het oogsten worden de medewerkers erop geattendeerd om rare vruchten apart te houden en langs het pad te leggen.

Symptomen en herkenning Paprikamozaïekvirus

Bekijk de linkBekijk de link

Het paprikamozaïekvirus geeft op jonge bladeren een vaag mozaïekbeeld van donker- en lichtgroene vlekken. Deze symptomen zijn meestal het best aan de bladvoet waar te nemen. Op vruchten kunnen virussymptomen ontstaan.

Paprikamozaïekvirus kan maanden overleven in een kas

Bekijk de linkBekijk de link

Paprikamozaïekvirus kan enkele maanden overblijven in bladeren, stengels, kleren, kasopstanden en grond.

Paprikamozaïekvirus voorkomen

Alleen goede hygiëne helpt virussen en viroïden voorkomen

Bekijk de linkBekijk de link

Virussen worden overgedragen via insecten, zoals bladluis en trips (bijv. tomatenbronsvlekkenvirus); via mechanisch contact tijdens gewashandelingen, besmette handen, gereedschap of van plant tot plant door wrijving (bijv. pepinomozaïekvirus) of via het gietwater (bijv. komkommerbontvirus). Ruim gewasresten in de kas op. Het is beter gewasresten niet in de kas of op het bedrijf te versnipperen want daarbij ontstaan zeer veel fijne plantendeeltjes die virusdeeltjes bevatten. Bij een infectie helpt alleen uiterste hygiëne tegen verdere verspreiding.

Ontsmetten van drainwater

Al ons drainwater wordt ontsmet door UV-straling

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: Al ons drainwater wordt ontsmet met behulp van UV-straling. UV-straling doodt al het bacterieleven in het water en het werkt snel.

Ontsmetten van drainwater belangrijk tegen virussen

Bekijk de videoBekijk de video

Tegen virussen adviseert het hygiëneprotocol het ontsmetten van het drainwater door verhitting, UV of Ozon. Zorg er voor dat de gebruikte apparatuur goed is afgesteld en vlekkeloos werkt.Tomatenteler Nic van Roosmalen: Wij gebruiken al ons recirculatiewater opnieuw. We ontsmetten het met een hoge druk UV-installatie waarmee alle ziektekiemen, schimmels, virussen, bacteriën die in het water zitten worden afgedood.

Aardappelspindelknolviroïde (PSTVd)

Symptomen en herkenning Aardappelspindelknolviroïde

Bekijk de linkBekijk de link

Bij paprika veroorzaakt Aardappelspindelknolviroïde (PSTVd) slechts zwakke symptomen: de bladrand van bladeren in de kop van de plant kan licht golvend zijn. PSTVd heeft in de EU de quarantainestatus, als u de ziekte aantreft bent u verplicht dit te melden bij de NVWA (voorheen PD).

Naar boven

Afrikaanse fruitmot

Herkenning en infectieroutes

We gebruiken feromoonvallen voor ontdekking van de fruitmot

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: We gebruiken feromoonvallen vanaf 4 weken voor de oogst. Wanneer er geen fruitmot wordt ontdekt krijg je een schoonverklaring waarmee je kunt exporteren naar de VS.

Herkenning Afrikaanse fruitmot

Bekijk de linkBekijk de link

Bij geschikte temperaturen zijn alle stadia van Thaumatobia leucotreta in een kas het hele jaar door aanwezig. Doordat de rupsen zich direct na het uit het ei komen in de vruchten boren, zijn deze in de teelt lastig te vinden. De aanwezigheid van rupsen valt pas op doordat aangetaste vruchten misvormd raken, verdrogen en voortijdig afvallen, of rotten als gevolg van secundaire infecties. Aan het geoogste product is de aanwezigheid van een rups vaak te zien aan verkleuring of rotting op de plaats waar de rups de vrucht is ingegaan, vaak bij het kroontje van de vrucht. Soms is daar ook het inboorgat te zien met eventueel uitwerpselen. Bekijk de folder van de NVWA (voorheen PD).

Afrikaanse fruitmot regelmatig aangetroffen in Europa

Bekijk de linkBekijk de link

De Afrikaanse Fruitmot (Thaumatotibia leucotreta) is een motje uit de familie van de bladrollers (Tortricidae), dat voorkomt in geheel Afrika ten zuiden van de Sahara. De rupsen komen voor op een groot aantal waardplanten uit zeer diverse families zoals citrus, maïs, capsicum (paprika/pepers), katoen, koffie, avocado, mango, perzik, ananas, druif, olijf, granaatappel, guave, macademianoten en eik. De soort wordt in Europa regelmatig aangetroffen bij import van met name citrusvruchten.

Verspreiding en habitat van de Afrikaanse fruitmot

Bekijk de linkBekijk de link

De soort komt oorspronkelijk voor in Afrika, gemeld uit Uganda, Kenia, Malawi, Tanzania, Zuid-Afrika, Madagaskar, Réunion en Sint Helena. sinds een paar jaar wordt de soort ook in Nederland gesignaleerd.

Maatregelen

Door het krijgen van een schoonverklaring kunnen we blijven exporteren naar de VS

Bekijk de videoBekijk de video

Interview met Ruud Helderman van paprikateeltbedrijf Helderman: In 2010 zijn overal in de kas feromoonvallen opgehangen. Doordat er geen fruitmot is ontdekt bij ons in de kas, kregen we een schoonverklaring. Met deze schoonverklaring kunnen we blijven exporteren naar de VS.

Afrikaanse fruitmot meteen melden

Het is zaak bij een vondst van de Afrikaanse fruitmot direct maatregelen te nemen. In 2009 ging de Amerikaanse grens per direct dicht voor alle Capsicum uit Nederland. In nauw overleg met de PD stelde de sector een actieplan op om garanties te kunnen geven voor de export van Capsicum naar de VS. Begin 2010 werd dit actieplan door de VS geaccepteerd en kon de export worden hervat.

VS stelt eisen aan export paprika's

Bekijk de linkBekijk de link

APHIS, de Amerikaanse variant van de PD, gaat de zendingen naar de VS controleren. Tevens wil APHIS op aanvraag kunnen beschikken over de monitoring- en registratiegegevens. De VS eisen verder een jaarlijkse training van personeel bij telers en exporteurs om de fruitmot en symptomen te kunnen herkennen.